Tuesday, January 24, 2012
Munghpawm langai hku n'kam sa sai majaw myen hte bawsang ni dai ni du hkra gasat hkrat ra nga re, madu mung daw madu ga hkrung shada up hkang shangun mayu yang hpa majaw dai ni du naw gasat ra nga na rai ta? Dai ni KIO/KIA a mung masa ningshawn gaw ngai hku na mu yang munghpawm hku sa n'htawm madu mungdaw madu up hkang lu ai de sa nna, madu up hkang ahkaw ahkang lu yang gaw mungdan lu ai hte maren rai nga ai dai kaw na awmdawm shanglawt lu na gaw naw n'yak na re, ngu ngai hku na mu ai, raitim myen gaw dai masa de du hkra n woi sa ai, manai makai rai ten garawt nga ai, kaja nga yang UNFC hku teng myit hkrum ai hte bawngban sa lu yang gaw mungkan na mung madi shadaw ai hte grau htap htuk ai, n'gun nga ai re, myen hkrit tsang dik ai mung dai masa re rai yang ya dai masa n'du shi yang UNFC gaw shingran zawn mung masa pandung n'du ai de du nga ai.Ahkyak kaba ai,manu dan dik ai, sutlu manu dan dik ai lamu ga mungdan re majaw masha yawng a ra sharawng ai, manu shadan ai, myit shang sha ai hte hpyen law nga ai re. Dai ni annau ni hpe grau myit shang na matu, grau mung masa amyet lu na matu hpaga masa hpe mung masa hpyen masa hku jai lang ra nga ai re. Masha yawng myit shang sha nga ai hpakant hpe pat ra ai zawn Dap kaba 4 dung 8 hku len shalai na hkyen nga ai Gas salu hte yenan sau dumlawm lam hpe pat nan pat ra ai hte anhte ahkaw ahkang n'lu ai, ahkang n'hpyi ai nmai lai hkra galaw ra ai.anhte lamu ga hta galaw nga ai hpaga masa yawng hpe n'mai galaw hkra jahten ra ai, myen hte miwa a lapran hkra machyi ai lam nga yang chyu mung masa hpyen masha amyet pru na re majaw yawng myit shang sha ai hpaga masa hte mabyin shara ni hpe jai lang ra nga ai.
Mung masa hpyen masa hku madi madun na gaw hpyen yen tsin yam masha ni re, dai ni mabyin hte garum ningtum ai lam hpe law law htawng madun ra ai, myen gaw dai ni hpe shinggyin nauna myit hte garum na ladat n'nga ai hte sat sharu nga ai myu shamyit nga ai masa hpe ja ja tsun madi madun ra ai, Garum sa wa na ni hpe mung pat hkum ai masha shinggyin ahkaw ahkang tawt lai ai lam ni hpe law law lawan lawan ten shagu lang hte lang htawng madun ra ai,UN hte EU Asean US de ding yang tang ra nga ga ai.
Ya kalang bai n'gun kaba dat nna maigan du myu sha ni yawng mungdan shagu ninghkap n'gun kaba lawan madun ra ai, mung masa lam bawngban sa wa na hta n'gun kaba re.rawt malan masat shani yawng n'gun madun lu yang kaja dik rai na re.
Myen hta miwa hpe grau hkrit ra ai,myen mung kaw shaning galu sai chyup lu na matu myen hpa galaw shangun yang galaw ya ai, maidang masawp kashin shangun tim galaw na sha re,myen a kaichyan yawng gaw miwa chyu galaw ya na masa nga ai. Manu dan dik ai lamu ga re majaw miwa a hpaga masa gaw annau ni matu tsang dik ra ai hte hkrit tsang ra dik ai lam re.
Yup pyaw nga ai madu a ma ni a myi man hpe azi yu masawp yu nna n'gun la ga.
Shanglawt sai.
Baren Numraw
Tuesday, January 24, 2012 0
Bawsang yawng hte ten langai hta shara mi kaw, lamang mahkyen jahkrat nna n'gam hte n'gam langai hpang langai masing shawng jahkrat dan nna, tsang hte tsang mai bawng ai. Bai sharen da ai bawng masha ni hpe mung ten langai hta, atsawm jahpan la nna kalang dat mai dat ai re, hpa majaw ten garawt nga ai kun? Hpa majaw madu mana masu ai hpe htawng madun nga ai kun? Shingna shingnyip mu yang hkrang hpe mu chye sai ten madu myit n san seng ai hpe madu gaya n chye ai hpe hpa rai madun nga ai gaw Gumshem myit, hpyen myit grai nmat shi ai, nsawn n'ang ai gumshem daru aya hte naw up hkang sha mayu ai ladat a jaw re hte, hpyen u shoi naw dun nga ai kumla sha re.
Tinang dep magra lu ai masha, tinang shingwang hta tinang a matu hkra machyi ai lam n'nga ai ni hpe dat masu ai shatsawm masu ai, mungkan na tara shang asuya langai masat lu hkra bai pat tawn ai, hpaga masa hte bawngring lam yawng hpe hpaw ya na matu, hkabun hku mu hkrup ai shuchyit zawn, ba hkang she tat daw mi dang chyang, gungbang tawn ai nga chyayet hpe la malau sha nga ai. Shani tup gatet tim udi gaw langai sha, rau yup nna du manat sat ai masa de naw shanang na kun? Madu hkrai sha na sha shadu tawn nna shat ban (1) hta, bawsang law law hte rau chyawm sha ga nga mai na kun? Madu lamu ga na lu malu yawng gun sa nna, madu matu n'lawm ai shat hpun de sa na kun? Kadai mi simsa masat htu htu, hpa mi byin byin, annau ni hte n bung ai nseng ai, annau ni shawng lam de kara hku chyawm galaw yang shanglawt lawan lu na de she myit sa wa ga.
1-Panglong ga sadi mung shanhte ahkyak n'tawn sai.
2-2008 a gaw da ai Tara hkrang mung mai galai na nre.
3-Anhte lamu ga hta jung tawn ai, htu tawn ai hpyen dap, hpyen n'gun mung dawm kau ya na n're.
4-Hpyen majan simsa lam sha madung tawn ai.
5-Mung masa hte bawngban mahtai tam mayu ai lam n'nga ai.
6-Munghpawm hkrang masa n'nga sai.
7-Tinang up hkang mungdaw n'kam jaw ai.
8-Anhte hpe hkrai n'gun kaba hte gasat na.
9-Tara hkrang kalai kau na lam n'nga ai.
Mung masa hte bawngban sa na mahkyen masing shawng n'hpaw dan yang kara hku bawngban na lamang shawng nmu yang bawngban n'sa ai nga dan yu ra ai. N'dai ten myen hpe n'mai shakya ya sai. Ja ja mazut zut dawdan ga. Myen hpe galoi n'mai kam ai. Mung masa hte bawngban jahkrup nna mahtai tam sa wa na lam n'mu yang, hpyen masa nmai jahkring sai hte, myi htan tu ladat, jau gawng ladat hte machyu pala (1) hta tai hpyen langai hku shara shabra, masha n'gun shabra nna, n'sim nsa, gap shatsang ra sai.
Hpakant hpe pat nan naw pat kau ra ai. Hpaga masa yawng pat ra ai. Mung masa mahtai lu jang kaja nan simsa chyalu re, mahtai pru hkra shanglawt sha nlu dingsa ja ja naw gasat yang she kaja na re. Mana masu nna nga kaba kapung sha mayu ai hpyen hpe Tinang mungdaw up hkang lu ai masa sha n'du dingsa gung bang tawn ai, mung masa nga chyayet hpe madaw naw dam jaw, tawn jaw ra ai. Bawsang yawng hte simsa lam kade mi la la, shanhte hte annau ni nbung ai, annau ni hpe hkrai dasang gasat ai gaw annau ni matu grau kaja ai hte grau ga tsun n'gun nga ai hte mungkan na asan grau mu chye wa na re. Sam chyang ni hte ningma hkang alun na lam de myen gaw hkyen tawn magang sai. Sumprat kaba dawk na, wa hkali dat bang na gaw myen a bungli re.
Dai ni mahtai lu ra sai ten kaja nga yang, hka hkanu nga yang lawan nga hkwi ga. N'dai ten myen a hpyen masa mung masa mungkan na ni chye hkra n'gun hte htim gasat yu ra ai, shaloi she myen gara hku ka manawt wa na grau chye na re.
Baren Numraw
By JPKS
Monday, January 16, 2012
Mungkan hta grin nga lu ai myu sha langai tai lu na matu, Tengman ai Daru magam up hkang Tara masing hkrang gaw ahkyak dik htum re ai.
2-Rau shimlum shanglawt rawtjat galu kaba sa na lam
3-Rau bawngring sutsu nga mai na lam.
4-Rau Htunghking laili laika Ga hpe matsing sumhting sa wa na lam yawng hta,
Myu sha ni myit mang langai sha shabawn nna, Tara ritkawp langai a kata hta rau myit hkrum mangrum ai hte Ra ai magam lit ni hpe rau chyawm gunhpai shakut na matu Daru magam up hkang Tara hkrang gaw ahkyak dik htum ai lam rai nga ai. Pandung langai de rau lata gindun nna rau chyawm shakut sa na matu n'jaw n kaja ai, Tara Ritkawp masing hpe lai kau ra ai zawn n'jaw ai, n'kaja ai myit jasat myit masing masa yawng mung kabai kau ra ai hpe kabai,
prat madang ndep mat sai, myit jasat masa hpe mung tawn kau,n'jaw n'sawn n'ang ai myit lai len ni hpe mung kabai kalai kau yang chyu lawan shanglawt lu ai de du shang wa na re.
Dai ni myen Gumshem gaw annau ni hpe teng myu shamyit shamat ai masa hte gasat nga ai, kaga bawsang ni hpe galoi n'jaw yu ga ai,ahkaw ahkang hpe jaw nna simsa lam gabaw masing hte Ta masat htu ai,grai tsang ra ai lam numbraw kaw shatsap tawn nna hpraw ai kun? Chyang na kun? Moi na zawn ju panyep nyep tawn ai, ningma hkang dingsa alun madun ai de kun? Shing nrai Democracy simsa u shoi dun ai de kun? Myen a ya ten shamu shamawt ai hpe ten la nna grai naw ding lit yu ra na re.
Hpa majaw nga yang bawsang rawt malawn hpung yawng hte Democracy hpung ni yawng hpe ten langai hta rau rapdaw hta man 3 hkrum rai mai bawngban ai. Lama munghpawm tai wa ai ten hta mung rau rapdaw langai hta chyu chyawm bawngban sa wa ra nga n'rai i? Ya gaw annau ni hpe hkrai
dasang gasat nga ai, htawng masha ni hpe lang hte lang dat ai, ndai gaw myen a n'tsa lam mung masa ginsup ai re hpe asan mu chye mai nga ai hte
myen a hkrat sum ai kumla nan rai nga ai. Kata lam manghkang kaba nga sai kumla re. Myen kade manai ai, kade naw tsang ra ai myit masa re, hpyen dap sha madung naw rai nga ai zawn re masa gaw myen hpe nmai kam ai kumla, garan ginhka nna simsa lam bawngban jahkrup sa ai lam gaw myen a nsan nseng ai myit masa kumla re. Hpa wa nga tim ndai ten annau ni hpyen masa, mung masa lam hku myen tai hpyen wa hpe awngdang nga sai ngu sawn mai ai zawn mung masa hpyen masa amyet lu nga ai ten re. Yawng chye ai hte maren shanglawt gaw loi loi nmai lu ai zawn mayak law law kaw na she shanglawt ai de sa wa ra nga ai re,ntin ga.shaning galu dudaw saihkaw sai, htawng rawng sharen hkrum ai, nam rawng rawng ai, makru hpa shat sha, jum nlawm ai simai, jamjau shadang htum hkam wa sai, kawsi htansi, hkabra- hkrapngu hkrapngwi yawn hkyen hkrum nna arang kaba bang wa saga ai, tsin yam hte rau sak hkrung wa saga ai, ya ten NUWA hpu shawng hpuba, ji n ban yawng ruyak jamjau kata kaw na, majan pala lapran kaw nna, hpyen yen tsin yam ten kaw na myu sha yawng a matu arang bang ya ai majaw arawngla ai hte shagrau sha a nngai law.
Kaga Bawsang hpung 1 hte simsa masat htu shagu annau ni a matu n'gam 1 shanglawt lu na de grau nyi wa ai, myen a matu gaw 1 hte masat htu magang dubaw de Daru tara sumri 1 shakyet la magang, 2 htu shanglaw na de grau nyi, myen 2 shakyet la, 3-4-5 dai hte maren sha re majaw annau ni hte simsa lam ntam ai gaw grau kaja ai de lawan du shangun na re. Mung masa, hpyen masa, Daru tara up hkang hkrang hte ten masa gaw annau ni hpe tengman ai awmdawm shanglawt lu na de woi lakawn nga sai, naw hkam sharang ga, naw dating ga, annau ni teng man ai padang hkrun lam majan hte
arang bang gasat nga ai zawn, Democracy hpung nkau hte, shinggyin ahkaw ahkang hpyi hpung ni Sinna democracy Slg kaba hpung ni yawng shi manyi ai hte kya dik ai masing masa kata lam hku myen Gumshem hpe nmai shamu shamawt hkra grup grup hku nna gasat hpyi shawn nga ai, lani hte lani ten hte ten,myen a Daru up hkang tara hkrang hpe lapu du manat hku shakyet nga sai re. Dai majaw annau ni a matu kaja dik ai masa gaw du nan du nyi wa sai zawn annau ni hte nbawngban yang n'ngut ai, bawng nan bawng ra chyalu re raitim annau ni ra ai masing masa Daru magam up hkang lu ai hkrang de lu sa hkra she naw shakut ga, ahkyak hta pausi di, Udi matu tam nmu n'byin u ga, myit malai kalang bai nlu nu ga, ten masa hpe ja ja naw la maram yu ga.
Myen a kalai kau yak ai daru up hkang hkrang masa ni.
1-Hpyendap chyu sha mungdan a kanu kawa, Teng mungdan langai a kanu kawa jet gaw mung chying shawa she re,Daru magam up hkang hkrang hpe mung shawa hpe n'ap gwi ai.
2-Mung chying shawa gaw up hkang hkrum hkam masha masa. mung chying shawa a nsen kaba hpe n'madat ai tinang hpyen dap ra ai gumshem tara hkrang hte up hkang ai.
3-Hpyen la ni a sinat mahka hta she Daru magam up hkang tara grin nga ai. mung chying shawa yawng hpe n'sawn n'ang jahkrit shama,n'htung waw ai n mu mayu, hka ja wa ai hpe she mu mayu ai zai dik ai ladat,Dusat masa up hkang ai.
4-Hpaji ninghkring hpaji chye ai ni hpe shara njaw ai. Hpaji chye ai ni hpe dip tawn ai, n'kam ntsen ai,sinna tara shang ai ni nga nna ginhka kanawn ai.
5-Myu bung ai, makam bung ai ni hpe sha arawng aya kaba jaw ai, lahta tsang mu gun masha kaba tai na matu, myu bung, ga bung ra ai, makam bung ra ai, jaw tim njaw tim tsun ai hku galaw chye ai wa hpe shatsam ai, [ga shadawn hpyen du jaw, lahta tsang masha kaba shatsam sharin jawng ni hta myu bung ra ai myen myu rai ra ai, Bukda makam bung ra ai ni, tinang tara kata up hkang masha hku hkam la ai ni hpe lata san ai]. Ndai ni sha n galai kau lu yang myen hpe nmai kam ai. Ndai Daru magam up hkang hkrang sha nlai kau dingsa anhte bawsang ni hte rau mung hpawm hku rapdaw langai hta chyawm tsap ga ngu ai gaw grai myit yu ra ai lam re, bai simsa lam tam nga ai. U Awng Min tsun ai shada da kam hpa ai lam naw ningra ai majaw anhte hte mung masa loi nmai bawngban ai nga tsun ai, kaga bawngsang ni hte gaw hpa majaw ta? Anhte hpe hpyen man 1 hte n'gun kaba hte lu gasat dang hkra masing jahkrat ai lam sha re. Dai gaw myen a kaya nchye dik ai hkrat sum lam re. Miwa hte hpaga masing hten wa sai. dai majaw miwa hte galaw ai hpaga masing yawng hpe ja ja jahten nan jahten ra ai. Gas salu hte nhprang yenan sau nmai len shalai hkra galaw nan galaw jahten kau ra ai. Shaning galu shingran ran ai myit mada ai shanglawt gaw lu nyi sai, hpa naw myit tsang ra na ta?
Naw dating gasat ga.
Baren Numraw
Monday, January 16, 2012 0
Tuesday, January 3, 2012
Mung hpawm hpyen dap hpaw ninghtan da lu ai gaw mung masa hpyen masa awng dang ai amyet kum la langai re hte myen asuya langai hku tsap nga sai, hpyen dap pyi nlu hpaw ninghtan tawn lu ai, mung hpawm dap hpe hpaw ninghtan dan lu ai gaw, anhte baw sang ni gade ram, Tara ai, kade ram teng man ai gade ram myutsaw myit kaba ai ngu ai hpe madi madun tawn ai hte bung ai, gade ram ntara ai hte dip sha hkrum ai, shinggyin aghkaw ahkang ginlut hkrum ai a jaw, baw sang ni rawt malan gumlang shanglawt ahkaw ahkang hpyi ai de sa wa nga ai re. Dai ni myen asuya ban hte ban up hkang lai wa sai, hpyen dap a hkrang gaw mung hpawm hpyen dap hpe jahten sharun kau ai. Bai panglung ga sadi n'nga mat ai, ntsun mat ai. Moi na myen mung a dawnghkawn gaw shagan 14 hte gumhpawm tawn da ai, dai gaw munghpawm hpe lachyum shapraw ai kumla re, ya dai ni shagan 1 sha rai mat sai. Ndai gaw munghpawm ngu n'nga sai, asan pra ndau shana sai kumla re. Hka san yang hka hpuntang na nga hpraw hpe mu mai nga ai, rai yang myu kaba masa sai shang taw nga sai myen gaw namlawm nna dumsi gamai ai ladat lang nga ai, ya kalang bai ninggam hka nna, mungkan hte tinang mungchying shawa hpe masu nga ai, simsa mara dat gabaw lang nna htawng masha kalang bai dat ya ai gaw namhtun hpraw chya tawn ai lupsung hku yet manan ai hte bung ai.
Gara hku nga tim UNFC munghpawm dap shawng hpaw ninghtan tawn nna mung masa bawngban sa yang she n'gun kaba ai, myen hpe shingdu de na madi tawn ai hte bung ai re majaw, ta sharawt shangun ai hte mung bung ai. Bawngban ai lam hta mung lachyum nga ai hte manu dan namnak nga na re. Miwa a Gas [nhprang salu] yenan sau nmai lai hkra jahten ra ai, mali zup kaw jahtu ai hpe mung n'mai htu hkra galaw ra ai, Hpakant lungseng maw hpe mung n'mai htu hkra gan jahkring ra ai, miwa gaw shi a hpaga lam teng hten run hkrat sum wa yang hpyen masa kaba galai wa chye ai, miwa hte gaw annau ni labau nga lai wa sai, [dai ni annau ni hpe miwa gaw -shanhtu -nga hpa majaw tsun ai kun? Hpa majaw yunan ga ngu shamying wa ai kun? [sakhkrung ga] sakhkung hka ngu ai hpa majaw shamying ai kun? Hpyimaw, Gawlang, Kumhpang, Mungmau ga, hpa majaw miwa lata, miwa mung byin wa ai kun? Ndai mabyin ni hpe du na ten hta myu sha yawng chye hkra sang lang dan na nngai.]
Dai ni annau ni nlaw n'la kaji tim" kri dung ai sai kaba ai magrau grang ai amyu re, annau ni hta grau kaji ai grau nlaw ai myusha hte mungdan ni mungkan hta shanglawt lu ai myusha hte mungdan law-law nga ai hpe mung dum let shawng lam de ja ja matut gasat sa wa ai gaw madung rai na re, ndai lang myen a hpyen ladat masing gaw myit htum ai wa a jumju nga ai de she yawng nga sai, asan mu chye mai ai gaw mung shawa rapdaw hte hpyen dap gaw teng n'gun kaba chyam hkat nga ai. Shada da kawng n'dum hkat ai, n'kaw ai, hpa zawn n'nawn ai, hkabra ga garan n'bung-n'hkrum ai masa pru nga ai. Bai hpyen dap kaw na mung shawa dap de bungli galai matut shatsam hkrum ai hpyen du kaba ni hte, hpyen du kaba kaw na mara hte arawng aya jahkrat kau hkrum ai ni ya na asuya hte hpyen dap hpe ninghkap wa ai. Akyang chye shada, lagaw hkang mu shada re majaw kata lam manghkang kaba byin chye ai, dap kata matsan ai dinghku law ai hte Democracy hkrang hpe madi shadaw ai hpyen la ni dap kata kaw law-law pru wa ai, sak grai nhpring shi ai hpyen la ni majan pa hta law-law si hkrum ai a jaw, kanu kawa ni Gumsan rung de laika shawn wa ai gaw myen a hpang jahtum ten de madi madun wa nga ai. Myen hpe kam hpa yang mungkan a man hta gaya kahpa hkrum ai sha n ga, myen a sadi n'dung ai masa hpe masam-maram chye wa sai majaw matsat hkrit wa ai. Hpaga lam kaba, dik hkra hkrat-sum nga sai miwa gaw gumhpraw jaw shalai kau ai hte, garum shalai kau sai hpe myit malai kaba lu ai tinang htingbu kaja hpe ntara dik ai hku chyawm zingri nga ai hpe sawn dum let myikaw ashun nga sai.
Dai ni annau ni myen a ju ntsa kaw ja panyep nyep tawn masu ai, myen a maw lanyet mawru hta, myen a sumla hkrang shapraw ai lam de hkawm sa na kun? Shing nrai jam jau hkam nna, bum pungding hta jung tawn ai myu tsaw mungtsaw shanglawt dawnghkawn hpe madaw jum sharawt na kun? 3 raitim 1 nga ai de madaw du hkra sa wa yang she kaja na kun? Padang hkrun lam majan padang dip la nna padang manau nau ai de she du mayu mat sai, anhte mung-chying shawa dawtsa a kraw lawang kata hta maroi n'ni masin n'si marit ningtsing lu nga ga ai. Laknak kaba gade mi gap sharu bun tim annau ni a myutsaw myitkraw sai kata kaw na prut pru wa ai laknak gaw dai hta htam 100 n'ga grau kaba nga ai. Myu tsaw mung tsaw myit gaw langai sha raitim galoi asum njaw ai, laknak kaba law-law gap nna yen kau ai ngu tsun na malai hpa mung ntsun ai sha nga kau dan lu ai gaw grau na kaja na re. Mungkan na madat ai mungkan ting chyam bra nga ai annau ni yawng a myiman hpe sawn yu nna tsun shaga ai gaw htuk manu dik na re Shingja laknak kaba gapbun ai majaw yen kau ai nga yang grau nna manu na kun? Myit marai atsam shayawm ai lam mung npru na re. Mung masa hte hpyen masa a katsi kahtet shadang hpe mung, shen yu ra nga ga ai, kahtet shadang 100%65 jan nga sai kun? Shing n'rai katsi shadang 20&10 lapran rai nga ai kun? Dai hpe yu maram nna mung-masa bawngban ai gaw htuk manu na re ngu mu ai.
Annau ni a saitum saipa rai nga ai hpraw sanseng tsawm dik ai kraw hkrat ma kaji ni a, Myiman hpe ja-ja azi yu nna matut gasat ga.
Baren Numraw
Tuesday, January 3, 2012 0
Simsa lam ngu ai teng man ai tara masing tara kaw shinggyim, ahkaw ahkang masa hte ding hpring ai mung masa ahkaw ahkang teng lu ai rai yang she simsa lam gaw lachyum nga na re hte, njaw ai ntara ai simsa lam gaw hpyen majan hta grau hkrit ra nga ai zawn masha hpe hkrung nga ninglen, si ai hte bung ai, prat a myit makru yawng daw kau ya ai, rawt jat lam yawng pat kau ya ai gaw, AIDS, ana zinli hta grau hkrit hpa re.NLD Aung San Kaw ni mung jawng ma ni a 8-8-88, ninghkap n'gun madun ai, 2007, hpungkyi ni hte mung shawa n'gun, kaba madun ai ten ni hta, NLD hte Aung San Kaw ni, makau kaw nga nna poi yu masha langai hku nga ai, 2010 ra lata poi hpe 2008 a tara masing hpe nra ai majaw hte 1990 NLD ni ra lata poi na awng dang ai hpe shawng masat ya yang she ra lata poi shang na nga ya hpa majaw, tsun tawn ai, langai mi mung grai nlu shi yang hpa majaw ya gaw ra lata shang na hkyen sai, bai anhte baw sang hte seng nna, tsin yam masha hte seng nna galoi ahkyak la tsun yu nga ta? Dai ni hpe maram yu nna dai ni hpe mung tsan tsan kaw na yu tawn da sha mai ai.
Mung masa hte seng nna sharen da ai htawng masha ni hpe ninghpai masu na, mung masa laknak hku jai lang jahkrit ai, laknak kaba shatai ai. Simsa lam ga manaw shapraw nna, mung masa, hpyen masa laknak kaba shatai, bawsang nkau mi hpe, grin ai mung masa bawngban jahkrup ai lam n'nga, hpaga lam hte shalen nna, moi na zawn, magwi shabam majap ntsa kaw dwi hpa magap tawn ai masa hku mung masa laknak kaba shatai ai hpe annau ni grai tsang maram dik ra ai. Sadi ra ai.
Hpyen yen tsit ni nga gabaw dat nna mung masa laknak shatai mayu ai, [Ma-Sa-La-prat =Na-A-Hpa prat ] ten hta shanhte dap kaw na mung shawa de mu bungli galai shatsam hkrum ai hpyen du kaba ni gaw, madu hpyen dap hpe bai ninghkap ai masha grai law wa ai mung, myen hpyen dap a, ya ten hkrit tsang nga ai lam re, dai ni hpe mara tam nna, arawng aya n'nga hkra kawng ntu hkra ladat shaw shamyit ai, maza kanu law law sha hkrum tawn sai hpun kaba hte bung nga ai myen mung a mung masa, hpyen masa gaw, kade nna yang daw na sha rai sai majaw, annau ni a masa lam yan hpe mung, dating nna loi naw sharang tawn let matut gasat yang gaw, myen a masa masing yawng gaw nsin shang hkyen sai. Galoi mung asum jaw na nre, langai sha ngam tim gasat ra na re ngu mu ai. Ma kaji ni a myiman n'sam hpe yu nna naw gasat ga.
Baren Numraw
Chyurum ai annau ni shanglawt ai amyu, mungdan lu ai amyu, Up hkang tara lu ai amyu, labau rusai nga ai amyu, htung hkring laili laika ga lu ai amyu, Yungwi madum shingnyi lu ai hkaw hkam hkaw seng magam amyu rai nga ga ai majaw, prat dingsa htani htana labau nmat, mungkan hta grin nga lu na matu, lawu de na lam yan ni hpe matut lahpa galai ya na lit anhte yawng hta, nga nga ga ai hte maren sharin lam madun sa ra nga ga ai ngu lajin dat mayu ai.
- Mungdan Lamu Ga Labau
- Myusha Rusai Labau
- Htunghking Laili Laika Ga Labau
- Tara Hkrang Labau
- Mung tsaw myu tsaw sari rawng sadi dung ai myu sha tai nga lu na matu, matut manoi sharin la ai hte sharin ya na lit nga ga ai. Tinang kashu kasha ni hpe ma ten ga chye shaga chye ai ten kaw na myu sha labau mau mwi mausa hpe yup ra shang ai ten hkaidan htidan ra nga ga ai. Ndai gaw ja dik ai ritkawp tara re hte ja dik ai hkan sa ra ai tara re, kaji ai ten kaw na kamsham myit, madu myit,myu tsaw myit, magam myit,s hanglawt myit hpe sambang dawkbang htibang, sharin ya ra nga ga ai, shimlum bawngring rawtjat galu kaba ai myu hpe tsaw ra chye ai manu shadan chye ai myit hkrum mangrum gakyin gumdin chye ai,garum chye ai gatsun gala chye ai myu tai lu na matu sai ga chye shaga ai lit la chye ai ni byin hkra lahpa kalai ya na matu sharin len shalai ya ra nga ga ai.
- LABAU
- Anhte lamu ga hpe shaning ten, kade ram kaba ai kade ram gang ai,tsang hte tsang nga pra hkrat wa ai lamu ga shara ni hpe lamu ga sumla hte hkrat sang lang sharin ya ra nga ga ai.
- Anhte a pra sa hkrat wa ai myu sha rusai labau hpe ban hte ban hti gumhting sharing achyin lam madun hpyendan ra nga ga ai.ginru ginsa lam matut sharin ya ra ai.
- Myu lakung (6) nga ai hta, 1-Jinghpaw, 2-Lawng waw [maru], 3-Zai Wa[azi], 4-lachyik [lashi], 5-Lisu, 6-RaWang nga ai. [ndai ni gaw chyu pau langai sha chyawm chyu ai kahpu kanau majing sai langai sha re hpe hkrat htidan ra ai.
- Dai myu kaba yawng a sai kaw {ga shadawn} La N'Gam wa Marip wa Kumja Magam-La N'Naw wa LaHtaw Wa Naw Lawn, La N'La wa Lahpai wa Larip -La N'Tu -Tsit Wa Tu Hkum- shamying yu hkrat wa ai hte maren myu htinggaw mying mung lakap lu ai myu re. [ndai kaw nka bang ai myu htinggaw ni grai naw nga ai laika man a majaw nlu ka sai]
- Dai ni kata kaw Kahpu, Kanau+ Mayu +Dama nga makru masum jung rai rau shatdi langai hta sha, rau manau nau let nga pra hkrat wa ai myu re hte myu rusai htinggaw hpe shachyen shaga nna chyupau langai chyawm chyu ai kahpu kanau re, rusai langai sha, Sai langai sha Magam myu re hpe kawa kanu a lahpyen shingma kaw na hkai dan matsun htidan ra nga ga ai.
- Mare kahtaw gaw gap sawa ai lam. Sa ra,Namshang,Wutang,Wulawng,Mare Bunghku Mare mying hpe mung tinang ga hte shamying ra sai.
- Up hkang hkrang [Du,Slg,Agyi,Dumsa,Hkin jawng] [labau htung hku nat jaw jau ai hpe hti sharin shalen ra ai]. Tara jeyang dawdan ai hkrang mung moi kaw na tara agyi ni hte dawdan up hkang chye ai myu re.
- Malu masha laksan shadu sha chye ai myu re, malu masha kaga myu ni hte nbung ai, anhte malu masha ni hpe mung prat madang hkam kaja lam hpe yu nna gali sha chye ra sai.
- Dum nta shachyaw gawgap galaw sa wa ai lam, Numgaw daw hpum shadaw jung nna nga baw gyit shakap ai myu re, nta hpe yu nna jinghpaw nta re chye ai.
- Chyurum ai annau ni gaw nta shachyaw galaw sa wa ai shaloi shawa ga hte hkrai shachyaw galaw la chye ai ni re, [shadaw, ngau, lapa, chyinghkyen, shangu, pali, kawa, share,] [Dawhpum, nbang, npan, hkuwat, hkinchyi, rapdaw, dawdap, nladap, yupgawk, htingnat, gumba, sharem, nhtung, htingye, garap, rading, shingnoi, htingka, Di mala, lakung, kamai, lagyawt, lahpaw, kailang, htum, htumun], ndai ni gaw laika man a majaw ga shadawn hku sha ka ai lam re. Shamying shamang shachyen shaga maumwi mausa hpe matut hti sharin shalen yang she galoi mung madu myu hpe manu shadan chye nna myu tsaw myit grau kaba wa lu na re. Ndai lam ni hpe kanu kawa ni ga chye shaga wa ai ten kaw na sharin achyin ra sai hte,shachyen shaga lam, hkungga lara lam hpe mung sharin nan sharin ra ai, shinggyin nauna myit bang nan bang ya ra ai. [ndai lam ni hpe rawt jat galu kaba nga sai mungdan ni hta ma ni hpe wanglu wang lang nga shangun ai majaw, ya dai ni duhka hkrum nga sai majaw, Tara kata ritkawp kata shanglawt ai ahkaw ahkang hte chye nga na matu ladat tam ra sai re], Ga tsun Ga la shawa bungli hta mahta nna maden galaw chye ai myu re.
- HTUNG HKING
Num wawn num ya hpuji hpuja, mayu jahkrum, dama jahkrum rai, daw hka yak ai myu re. Manau nau ai, myu htunghking ka manawt hkrang lu ai.Manau hpan myu law ai.- BUHPUN SUMLI LAM
Manu dan dik ai, kaja dik ai, lachyum rawng dik ai, laksan labu hpun palawng lu ai, soi gum hpraw palawng rida maka labu, gumhpraw n'ga, soi tingsan, myu lakung (6) a buhpun palawng gaw laklai tsawm ai, htung hking buhpun sumli chye ai amyu re. [Masha ni labu hpun palawng shani shana ten na na buhpun ai lang law shaning galu hpun wa jang myit shang sha wa ai, tsawm dum wa ai, yu ra wa ai, gangwi ai nawn wa ai, madu buhpun hking zawn nawn wa ai, dai sadi ra ai hte hkrat sum wa na npawt re, kaga myu ni hpe htang kaba chye wa ai gaw myu tsaw myit hpe ndum shami hkra machyi shangun ai.] [anhte htunghking maka hpe sum pan hta dawk shakap nna madu labu hpun palawng hpe prat madang hte bung hkra mai jahtuk hpun nga ai. - KA HKRANG
Laklai shai ai laksan ka manawn hkrang lu ai myu re, annau ni a myu lakung 6 a ka hkrang ni tsawm dik ai hte laklai dik ai, buhpun palawng yungwi ni Karai jaw ai, JIwoi Jiwa ni jaw ai labau ka hkrang gaw mungkan hta laklai tsawm dik ai hte manu dan dik ai, myu sha ni a prat dingsa Jinghpaw WP myu sha re hpe madi madun ya ai sakse rai nga ai, ndai hpe matut nna nhka ja ai, matut nna nlen shalai lu yang gaw myu mat na npawt rai sai, masha ni ka hkrang hpe she manu shadan ai, masha ni ka ka yang she tsawm dum wa ai gaw myu tsaw myit hpe hkra mchyi wa ai, madu myu hpe yu kaji shangun chye wa ai, dai gaw hpang de hkrit hpa kaba re. Myu mat na re. Sadi ra ai. - LAILI LAIKA HTE GA
Anau ni a laika hpe ma ten nta jawng kaw pyi mai sharin la lu nga ai, teng madu myu hpe tsaw ra ai manu shadan ai, Nuwa Jiwoi Jiwa ni hpe hkungga tsaw ai rai yang tinang laili laika ga hpe manu shadan ra ai, dai gaw myu tsaw myit jet re, Sai jaw ai labau ga re, dai ni annau ni laika hpe grai naw gram lajang la ra nga ai, laika ga ni mung grai naw gale la ra nga ga ai hte madang tsaw hkra mung hpaji ninghkring ni grai naw shakut ra nga ga ai law, madu ga hpe ga shakut ga, masha ni ga hpe shap ga ai gaw yawn hpa hkrat sum ai mayam myit rawng wa chye ai, masha ni ga hpe shaga yang she tang du tum ai, n'gun lu dum ai, ai nawn ai, htang kaba ai, namnak nam chyim nga dum ai gaw, hkrat sum dik ai lam re, madu laika ga atsawm nlu shaga ai mung myu sha lam masa lam hta hkrat sum ai, ga garan na npawt kaba rai nga ai. - YU NGWI MAHKAWN HTE MADUM SUMHPA
Mungkan hta langai sha nga ai,laklai shai dik ai,pyaw dik ai yungwi madum sumhpa lu ai amyu rai ga ai, arawng la ra ai, rawt jat galu kaba nga sai myu ni gaw, laklai ai yungwi madum sumhpa hpe she myit shang sha ai re, htang kaba ai, laklai shai ai kaga myu sha ni a madum sumhpa yungwi nsen ni hpe she hka ja ai, ahkyak la chye ia re, dai ni annau ni pyaw dik ai laklai she dik ai madu dan yungwi mahkawn madum sumhpa hpe prat ndep dum mat ai,madu mahkawn hkawn yang namchyim n'nga dum ai, manu ndan dum ai, masha myu ni mahkawn hkawn lu yang ga lu shaga yang she tang du dum ai pyaw dum ai,myit shang sha ai,
myit shim dum ai,htang kaba dum ai gaw hkrat sum kaba re, masha myu ni yungwi, madum sumhpa buhpun palawng, kahkrang ga hpe law law mahkawn, law law hpun, law law lang, law law shaga, law law ka wa jang dai myu ni hpe yu ra wa ai, htang kaba wa ai, ai nawn wa ai, dai gaw kaba dik ai masa kaba rai nga ai mung masa lam re, masha myu ni anhte buhpun palawng, kahkrang, yungwi madum sumhpa hpe myit shang sha wa ai gaw mung masa hta awng dang ai lam re. Ndai gaw yu yang hpa zawn n'nawn tim hkrit hpa kaba dik ai katsi majan hpyen kaba re, myu tsaw myit hpe ginlut shangun dik ai lam re. Madu myu hpe tsaw ra ga. Ahkyak dik ai lamang ten tsun shaga ai shaloi grai sadi ra ai, dai zawn re ten ma ni grai ahkyak la nna madat chye ai bai kaga myu ni mung madat ai re majaw grai sadi ra ai, madum sumhpa hkum hkum lu ai myu re, dai hpe prat madang hta hkan nna madang tsaw tsaw jai lang sa wa ga. - MAKAM MASHAM
Dai ni annau ni Hkristan makam hpe hkap la kamsham ai myu tai wa saga ai, raitim labau jaw ai, myu rusai hpe Jiwoi Jiwa ni jaw ai makam hpe mung myu nmat na matu nat jaw htung hpe mung masa lam hku, labau hta ka matsing tawn kashu kasha ni hpe htidan ra nga ga, labau mat jang myu mat na re, makam law law nga wa ai mung annau ni hkabra wa na npawt kaba re. Sadi ga.
- BUHPUN SUMLI LAM
- TARA HKRANG
Moi chyi nma pri npra ten kaw nna gumchying gumsa Bumdu prat ya dai ni du annau ni gaw up hkang ai tara hkrang nga ai ni re,ndai hpe tinang jawng kaw htunghking shrin hpawng hkan sharin ya ra ai. Du Slg, Agyi wa, Hkinjawng, Dumsa myihtoi nga nna, up hkang hkrat wa ai myu re mung up ai hkrang nga ai, dawdan jeyang ai tara agyi tara slg ni hte up hkang hkrat wa ai myu re. Lahta de na lam yan kaba ni hpe ya hkyak hkyak sharin nan sharin ya tsun nan tsun dan ra ai annau ni a labau jaw ai lit kaba rit kawp tara kaba re, hkan nan hkan sa ra ai, ma ni hpe len nan len shalai lam matsun ra ai. Dai ni hpyen yen nga ai ten hta mung ndai ni hpe ten la nna sharin ya ra nga ga ai. Madu myu, madu labau, madu ga pyi nchye ai she law wa nga ga ai gaw yawn hpa hkrat sum kaba dik ai lam rai nga ai, myu a ntsa sadi ndung hkabra wa na npawt mung ndai ni re. Moi shanglawt ningnan gawgap hpang yang tara grai ja dik ai majaw dai ni du hkra grin nga ai lam sakse re.masa kaw na mung masa de kalai sa wa ra ai. Tara hkrang hte mung masa hkrang masing hpe tinang myu hte htap htuk jaw manu ai hku gram lajang na mung grai ahkyak ai.
Dai ni sinna mungdan rawtjat galu kaba dik sai mungdan ni, Democracy mungdan ni hpa majaw hkrat sum wa nga ai kun? Hpa majaw manghkang kaba ni byin nga ai kun? Gumhpraw manghkang matsan lusu manghkang, ndai ni hpe maram shingdaw shen ginhka yu dik ai shaloi, wanglu wanglang nga ai, tara kata shanglawt ai hku nchye nga ai, shinggyin nauna myit nrawng wa ai, Kanu Kawa, masha kaba, sara sarama, sak kaba ai ni hpe hkungga lara ai myit n'nga wa ai, makam masham n'nga ai masha law ai, makam masham hte chyum mungga hte sharin shaga ai lam n'nga ai majaw, kadai hpe mung hpa zawn nnawn ai, Karai n'nga ai madang de du nga sai majaw moi Karai hpe kamhpa yang na mung up ai ten hte nbung sai majaw hkrat sum nga ai, ndai ni hpe kasi yu nna dai ni annau ni madu myu hpe hkungga tsaw chye ai myu tsaw mung tsaw ai magam myit shanglawt myit rawng na matu lahta de na lam ni hpe yajang hkaja sharin ya ra nga ga ai, ninggawn mung masa lam hpe mung sharin nan sharin ra ai. Dai ni annau ni htunghking sharawt ra ai, madu laili laika sharin ra ai, madu yungwi madum sumhpa kahkrang, buhpun palawng hte ga hpe manu shadan lang shakut ra sai, shaloi she annau ni galoi hkrat sum na nrai sai hte rawtjat galu kaba ai myu tai nna shanglawt ai myu tai na re. Myu mat na nre. Mungdan mung lu nga ga ai tim shanglawt ai myit madu myit magam myit nrawng ga yang gaw mungdan lu tim hpa di na ta? Mayam hpaji myit jasat hpe yajang kabai kau saga.
Baren Numraw.
9 comments:
Hpyi tsawp galai nna myit masin kraw lawang kachyi mi mung n'galai ai, myen gumshem Thein Sein asuya a shingdu e hpyen dap sha lawa lep palawng kaba gaw hkrang gran taw nga ai kaw shingna shingnyip zawn shamau shamawt nga ai lawu lahta rap daw Slg. ni gaw dwi ai ntsa lam hpe yu nna hkali tsi sha hkrup ai nsam hte bung nga ai zawn, shang yang gaw loi nna pru yang chyat ai masa de yawng nga ai. NLD hte Awng San Kaw mung dai hte maren sha rai na re. Bawsang ni hpe ya du hkra tara shang simsa lam tsun ai lam n'nga ai, sharen da hkrum ai mung masa masha ni grai nlawt pru shi ai. 2008 tara masing grai nlu galai ai, ahkaw ahkang hpraw chyang asan grai nmu mada shi ai, bawsang ni lam manaw hta ten tup tsun tim ya du hpa grai n'galaw ya ai, hpyen yen tsin yam ni hpe garum na lam galoi ntsun ai, shanhte kata de shanhte myu ni matu sha galaw ya nga ai, ya gaw tara shang paty hku kaja nan pawng sai, dai gaw annau ni a matu hpa madi shadaw shara n'nga ai zawn, ung ang shara n'nga ai.
Asean rapdaw zahpawng grai nsa shi yang gaw Mung masa hte sharen da ai ni hpe dat ya na Bawsang laknak hpai hpung yawng hte rapdaw kaw nan simsa lam bawng na tsun wa sai, 2014 Asean ningbaw mung lu tai sai hpang, mung masa hte sharen da ai masha n'nga ai, mara lu nna rim sharen ai sha nga ai nga, bai simsa lam hkum tsun lani hte pi KIO/KIA hpe shamyit kau na gasu kabrawng hpung gumlang hpung nga tara shang Thein Sein a n'gup na tsun pru wa ai gaw bawnu naw kaji ai ma langai mi a n'gup manaw nsam sha rai nga ai. Bai Hillary Clinton du sa wa yang No,2, sumtsan Slg. hpe sha sa tau shangun ai, kade ram sari n rawng ai hpe mu mai ai, Mungdan langai hte langai na Slg shada hkrum shaga yang myi man nsam, ga manaw, ga ngau, bu hpun sumli ai labu palawng nsam kaw na hkawt maram nna buhpun ra nga ai, simsa lam hte seng ai mahku mara ai hte seng ai mawn sumli nsam hpe chye ginhka hpun ra nga ai zawn dai hpe yu nna myit masa hpe maram mu mai ai. Ya du, shanhte shi laika kaw anhte hpe gasu gabrawng hpung, jahten hpung nga nna sha tsun nga ai gaw simsa na hte naw tsan nga ai kumla re zawn mung masa hku rapdaw kaw hparan na matu grai naw tsan nga tim mungkan mung masa, grup yin mungdan a hpaga masa gaw annau ni hte teng mung masa bawngban na de n'htu n'hkyi hte madi tawn nga ai.
Dai ni myen mung a bungli dap shagu hpe yu yang hpyen dap na lahta tsang du kaba ni hkrai jum tek ai, sum tsan Slg yawng mung hpyen dap na hkrai re,Dai ni a ahkaw ahkang arawng aya,shabyi shabrai gaw kaga mu gun ni hta grau law grau ahkaw ahkang nga ai.. law malawng shanhte hkrai re majaw,manam zawn sha sa matep ai kaga mu gun ni hte paty ni gaw madi shadaw pa nlaw ai majaw tara hkrang hte mung shawa a kaja ai nsen ahkaw ahkang ni hpe tatut hta lu galai shai na n'loi ai. Masha hte masa hkrang yawng galai kau yang she kalai shai ai de du na re.
Thein Sein asuya a galai shai sa wa na lam yawng hpe ninghkap dingbai dingna jaw ai gaw hpyen dap na re hte, Gumchying gumsa arang madu tingkyeng hpaga lauban sut du ni hkrai rai nga ai majaw, dai ni myit jasat n'gun hpe galai shai lu na yak ai. Bukda makam bung ai, myu bung ai ni sha ntsa tsang arawng aya mai lu ai, hpaji ninghkring ni madi shadaw ai lam n nga ai.
Rapdaw a Democracy Tara rapra masa kaba hku gara hku mung nmai sa nga ai. 2008 a gawda ai tara hpe mung kade nhtuk tim nmai galai ai mung mayak rai nga ai. Hpyen masa kaba hku Min Aung Hlaing Bayetnam- Miwa mung sa ai, Soe Win Bangladesh sa ai lam ni gaw makau grup yin hpe mung masa hkrang hpe maga mi de myi man kaba pa ai lam madun jahkrit ai lam re. Tinang rapdaw hpe mung nanhte gaw anhte ra ai hku n galaw yang palawng kata sinat kadun hte madi tawn ai, lak san nga lu na matu bungli n galaw ra ai shat da man man lu ai shawa nta kaba hpe manyi sum tsun masu nna jahkrit ai kum la madun ai.
Myen hte Miwa a lapran matep hkrum ai masa kata kaw mung masa shawng lam gaw madu dawng hkawn gwi gwi sharawt na, madu lamu ga dailup daihpang ga hpe, sadi dung, magrau grang ai myu tsaw myit hpe jum tek nna Annau ni kaji tim reng ai, nyam ai, sai kaba magam myu, tinang lamu ga ntsa tsap ai, kadai hpe shingnyeng nra ai. Lahpum sharawt dan nna, anhte lamu ga hku gas len shalai la mayu ai hpaga lam law law hkang nhpyi ai,madu yi ngam ntsa majoi hkai sha lu na hku galaw ai. Masu hkawm nga ai lam ntsa na chyatam hpe nhprang rai manu dan ai rai ni kaman shaw la shangun na kun? Mung masa hpyen masa,UNFC gaw lapu baw hpe gabye dip tawn ya ai hte bung ai.
UNFC hpyen hpung gaw madu up hkang ai mungdaw byin na de woi lakawn na re. Lawan hpaw lu yang kaja dik htum re, Miwa gaw hpaga sha lu ga na tai jang kadai hpe mung garum na sha re. Si na nhkrit, nlu sha na she hkrit ai myu re majaw miwa arang kaba hpe shatsang ra ai, miwa a hpaga masa yawng hpe pat ra ai jahten ra ai, shaloi she myen gaw hkumbawt lawu ai myi nmu gwi mana hte bung nna zinlawng hku de jau hkrat bang na re. Maga mi de miwa hte mung jahkrup jahkra galaw ra ai. Masa 2 hku tsap sa wa yang kaja na re, htingbu miwa hpe mung si mani dik ai hku masawp yu ai hte kata ang ang lu shang hkra myen a manaw hpe galai kau lu hkra shakut yu ra ai.
Miwa mungdan hte Gala mung kaw shanu nga ai tsaw ra ai chyurum ai hpunau ni e dai ni na, madu saidaw saichyen ni hkrum sha nga ai ,tara nlang roirip sat shamyit nga ai hpe myitsu hpu nau ni hku nna tinang Miwa Gala gum san magam ni hte myen mung Thein Sein asuya hpe madu ru sai langai hku shinggyin nauna myit hte tang shawn lu yang kaja na re. Masa hta mung kaja ai, htap htuk ai. Shanglawt gaw anhte lata kaw re shawng de matut gasat sa wa ga.
Baren numraw
Teng simsa mayu ai rai yang tara shang ndau shana mai nga ai, bawsang yawng hpe asan sha asuya langai hku ndau shana ra ai rai yang, hpa majaw mayun mayoi hkuwat hkinchyi hku masem mada pru nna yawng hte ten langai hta mung masa lam yan hpe rapdaw hta mungkan hte mung chying shawa yawng mu mai chye gin ai hku nmai bawngban jahta jahkrup nga ai kun? Pahkam kaba hkam tawn ai gaw asan mu mai nga ai.
1-shada hkungga lara ai ningsam ningmu shawng gran ra ai.
2-Kam hpa kam gin ai ningmu masa shawng hpyen dan ra ai.
3-Tengman myit hpraw san ai lam madun dan ra ai.
4-Shada langai hte langai a ahkaw ahkang hpe manu shadan lit la ai lam nga ra ai.
lahta na masing ningmu shawng manaw shapraw madun dan yang she simsa lam a matu myit mada tawn nna masing jahkrat hkyen tawn let bawngban sa ra nga ga ai.
1-hpyen masa n'jahkring ai.
2-2008 tara masing n'galai ai.
3-mung masa lam hku rapdaw hta tara shang bawngban ra ai.
4-Democracy hkrang hte teng galai shai ai lam nga ra ai.
5-Masha a ahkaw ahkang lu gin galai sha ra ai.
ndai lam ni shawng masing jahkrat galaw sa wa ai lam n'nga yang Annau ni bawngban tim lachyum npru shi na re, Ningbaw kaba ni hku na shamu shamawt yang mung nau grai nhtap htuk shi ai jau ai, Sari rawng ai hte ngang ngang kang kang sadi maram yu nna ten hte masa hpe lagaw lahkam jaw jaw, maram shamawt yang kaja na re.
Thein Sein a ga manaw gaw ma ginsup chyai ai daram re ai masa sha naw re majaw annau ni hku na grai ahkyak la nmai shi nga ai.manu dan ai ga manaw li li namnak nga nga, tsun shaga wa ai shani, rapdaw Slg. ni yawng kaw na tsun shaga wa ai shani she annau ni myit yu ra nga ga ai, Thein Sein a lani mi sha annau ni hpe gasat shamyit kau lu ai, gasu kabrawng hpung jahten sharun hpung nga nna sha manaw shapraw tsun nga yang, jahta na ten nre, bai hkranglen rapdaw Slg tsun ai ndai ram shata 6 jan gasat wa ai majan hpe Gumsan magam langai tai nga sai, Thein Sein nchye ai nga gaw masu myit nmat ai, kaya nchye ai madu kraw hpe hpaw dan ai hte bung ai.
Masha shada manu shadan ai, Tara hpe hkungga ai, Ten hpe lachyum pru hkra akyu jashawn ai, Tengman san seng ai myit masa nga yang she Simsa lam tsun jahta yang manu dan na re.
1-mung masa.
Lapu kaba a baw hpe lapai lagaw lahtin hte hkindit kabye dip tawn nna zimsha nga let pru wa na shinglet 2 bra hpe matep di kau ya ra ai. KIO gaw zim sha nga nna, Myi kaba, Na kaba, Sum tsan pala hkyen tawn ai hte bum tsaw kaw na mada mu tawn ra ai, KIA a shamu shamawt lam gaw mung masa hkrang hpe asan mu wa na, Amerika asuya hte masha ahkaw ahkang hpyi ai Wuhpung wuhpawng ni hte matsan grit nyem dik ai masa gaw annau ni hpe madu awm dawm up hklang ai de dun sa wa na re, sadi hte lahkum hta ngang ngang dung taw ra ai.
Amerika hte Miwa a shamu shamawt masa hpe joi si hta shen maram yu let UNFC hku sha nrai yang nmai shamu shamawt na re. UNFC gaw lapu a baw hpe dip tawn ai hte bung nga ai. Yaju yahkyeng nmai ai. Ten masa hpe la nna gamawt ra ai. Masa zai ladat ginsup ra ai raitim Media hte ginsup ai grau naw hkra machyi na re. Mung masa shamu shamawt lam gaw gangwi galai shai wa ai baw re majaw, tin nmai nga ai.
2-Hpyen masa
Hpyen masa hku yu ga nga yang mung bawnu hpe hpaihka hte madi tawn nna lashawng gang tawn ai hte bung nga sai ten re, myit marai masa,atsam marai hku mung lamu ga madu re majaw lamu ga masa dang ai, mung tsaw myu tsaw myit jet ai, tengman ai majan re, magrau grang ai myu re, labau rusai nga ai myu re, Bum nga masha ni gaw mazut ai, jamjau hkam ai,ntara ai lam hpe nkam hkam ai,gumlang ai myu re.
Sadi dung ai, masin ja ai, myu sha yawng madi shadaw nga ai ten re, matsan lusu masha nga pra madang nau nshai ai myu re majaw myit hkrum ai n'gun nga ai, mung shawa yawng madi shadaw ai ten re majaw majan mai dang ai. Tai hpyen gaw galoi mung kasi kaja nlu madun ai majaw hkrat sum ai kum la re, shanhte myit hta numla nsan ai madu buga lamu ga nre chye ai, ndai gaw shanhte hkrat sum na npawt re. Ten galu machyu pala law law nlu gun ai. Shingdu de myit dun nga ai, shingdu de tingsan waw taw sai, mungkan a ningmu hta kaya kaba hkrum nga sai. Tai hpyen,gumshem hpyen gaw hkrat sum nga sai, hpyen masa nmai shayawm ai.
3-Shi htawn shi gunhtin majan.
Tengman shihtawn shi shabra lam,Media,mung masa ninghkap n'gun madun ai lam Tara ai mabyin ahkaw ahkang tang shawn madun ai lam, hpyen yen tsin yam lam, masha ahkaw ahkang hpyi shawn ai lam ding ding galaw ra ai zawn zai ladat hkum hkum tara ai jaw ai shiga hpe lawan ai hku tang madun lu ai gaw ndai ten mung masa hpyen masa hta grau masam sa, hkra machyi na re.
4-hpaga majan
Miwa ga de nhkrang rai len shalai la mayu ai, madim kaba law law gawgap mayu ai, arang kata nhkrang sutrai htu shaw la mayu ai Maisak mailung, ja lung seng manu dan rai ni lamu ga majoi madu la mayu ai a majaw, mung masa bawngban ai rapdaw kaw du na yak nga ai. Mung masa rapdaw de du hkra shihtawn shi shabra ladat gaw sinat law law gap ai hte bung ai. Amerikan Maigan dat kasa hkringmang kaba Hillary Clinton a myen mung de sadu maram yu ai ndai ten masa gaw ahkyak ai lamang rai nga ai, democracy tara hkrang, masha a ahkaw ahkang, bawsang myu tsaw hpyen hpung [UNFC] ni hte jet ai tengman ai simsa lam bawngdung sharen da ai hkrum ai mung masa la ni hpe teng galai shai ai lam hte hkrang shapraw nga ai kun? Shaning galu hpyen langai hku masat nna, tsun jahpoi nga ai myen asuya gaw Amerikan a man kade ram galai shai galaw dan lu na kun? Mungdan langai hku nna mungdan langai a kata lam hpe atit anang shang shamawt nmai nga ai majaw mungmasa lam gaw gangwi she galai shai wa na re. Yajang gaw kalai shai na re ngu nmai myit mada nga ai. Myen gaw grau nna anau ni hpe jut de htu bang lu hkra naw shakut nga na sha re.mungkan hte mung shawa hpe matut nna masu lu ai daram masu na sha re. Ndai ten hpyen masa grau shaja ai rai yang gaw, galai shai lawan na re, myen a shaning galu ginsup lai wa sai lam hpe yu yang hpyen masa hta teng hkrat sum machyi wa magang maga mi de gap hkrat lu jahkring hkra ladat tam wa ai gaw moi mung galaw lai sai, ya mung dai masa de yawng nga ai.
Sum tsan pala hpe masing jaw jaw gap ga.Padang dip la na ten grai nyi kahtep wa sai.
Gasat ga.
Baren Numraw
N'sin chyip myi di shim salu salat nkawp, ganaw sha ai ten hti ndang mat sai zawn, tengman ai hte myu tsaw myit jet njet, baw ja nja, simsa lam ga manaw dat nna gum shem Thein Tsin asuya gaw chyam ding lit manaw chyam hkawm nga ai, sha n'ga dasang sat shamyit nga ai.sadi ndung rudi n'ngang ai, uhpung uhpawng ni hpe ga garan kau lu hkra npawt tam, bawsang shada nru nra byin hkra ladat shaw nga ai. UNFC a ngang kang lam hpe ashun ganga shamawt chyam yu nga ai shada kade daram magyep kap ai makyit ngang ai kade ram sadi dung ai hpe ladat kaba hte chyam dinglit dik yu ai ten re zawn maga mi de hpyen n'gun shayawm lu ai daram shayawm kau hkra hte, hpyen man kaba langai hte sha, langai hpang langai gasat shamyit kau lu na matu anhte lapran sung dik ai mahkam kaba hkam dat sai re.
Bai annau ni myu hte mungdan a ntsa kade ram tsaw ra ai, kade ram sadi dung ai kade ram hkam jan lu ai hte sak jaw lu ai kun? Myu labau masa gaw teng chyam dimhlit yu nga sai ten re, lam mi de Karai Kasang gaw shi hpe kade ram tsaw ra ai, Karai Kasang a ntsa kade ram kam sham nna kade ram sadi dung kam hpa chye ai myu lakung re hpe chyam ding lit nga ai, matsan grit nyem dik ai masha utsang, sut kata masha, sutlu nga mai lam n'nga, masha ahkaw ahkang ginlut hkrum dik ai, rawt jat bawngring lam n nga, gaita shingkra jahkrai ma law ai, dinghku masha ni hka bra ra ai, sihkrung sihtan law ai, dawhten masha law ai, mare shamat nta shamat ai law ai, hpaji hparat lam pat shamyit ai, annau ni hte bawsang mung chying sha ni a ningma hkang gaw kaba dik nga sai, ndai masa hpe tengman ai mung masa rapdaw ta rapra ai hku bawngban jahkut lu ai masa hkrang de teng sa sai rai yang she simsa lam gaw jahta nra lu nan lu na re, shinglet 2 bra hte gale galau chye ai, hpyen masa kaba ladat a shingnyip kaw shingna zawn shamu shamawt nga ai Tin tsin asuya gaw UN hte Asean EU Sinna dan ni a nyi htep htep
ushoi shoi tawn nna jum jaw shanyi tawn ai kaw na galoi myit malai teng hte mung shawa a nsen hpe madat na,teng kalai shai lu nga ai kun? Maram shen yu nga ai, ndai masa ni lapran hta annau ni kachyi mi mung nmai htingnut ai hte, kachyi mi mung asum nmai jaw na re hte, ga kya kachyi mi mung nmai shaga ai,hprawt hpawt di di,manaw ja ja hte shaga na ten rai sai,masha nsawn ladu lai roi rip nga ai hpe myit dum shingran let tsun shaga na ten she rai sai. Mungdan lu ai,shanglawt ai,mawru lauban lagat ntsin lwi ai annau hpe Karai jaw ai sali wunli lamu ga lahpa mi mung nmai tat ai.
Hpyen masa lam hku yu ga nga yang mung,kade mi htu lung wa tim lup wa wa tam ai hte maren sha rai na re,Gum hpraw hte shangun ai mayam dap,nchyang dap hte bung ai,sak kaji ai hpyen la law ai,lamu ga kungkyeng ai lam n;nga ai,hpyen nkam gasat ai hpyen la law ai,hpyen dap a kata lam hta mung masa ningmu a jaw nru nra byin ai,hpyen jan hpyen ma ni matsan yak hkak ai mang hkang law ai,hpyen hprawng law ai,teng gasat ai hpyen man hta sadi ndung ai, majoi machyu pala shama kau nna,lawan hpang lu nhtang hkra galaw ai,ntsa tsang du ni ga nkam madat ai lale ai wa lang gale ai hpyen la law ai,lawu ga na hpyen la ni gaw bum ga a masa hkrak nchye ai, bum lung n'gwi ai, hkrun lam galu na wa yang machyu pala law law nmai gun ai jaw ten galu hkra myen asuya gaw hkrat sum chya lu re.
Mungkan shagu chyam bra nga ga ai annau ni ya ten hkyak hkyak grau nna myu hkum hkra hku ya jang ya jang lam magup hku lawan ninghkap madun ra nga ga ai laika bang ai lam hpe mung lang hte lang ding ding tang ra nga ga ai,myen nkaja nshawp dik ai hpe sakse hte hkrat tang shakut ra nga ga ai,law law tatut gasat nga ai zawn maga mi de mung shiga shabra ai lam laika tang ai lam masha ahkaw ahkang tang shawn ai lam ding ding lahkrip ra ra galaw ra nga ga ai. Myen kade nkaja ai lam gaw dai ni,myen mung kata kaw hpa majaw ndai ram hpyen hpung ni law ai laknak hpai masha law ai hpe yu nna sakse hku madi madun lu nga ai.lapran Slg tai ya ai uhpung sha n'nga yang gara hku mung simsa lam nmai bawng ban na re ngu mu ai.
Miwa gaw Kala mung,myen mung,shanhte miwa mung kata kaw nga ai annau ni hpe shi a mungdaw shanglawt ai madu up hkang ginra hku masat lu hkra teng myit shingran nga ai ngu mu ai.sinna dan ni lama grau shanang wa yang shingran tawn mai ai masa kaba rai nga ai ngu nye ningmu san hku myit sawn yu ga ngu tang dat ai. Dai ni annau ni kachyi mi mung nmai htingnut ya sai,asum jaw nan mung nmai jaw sai,
shaning 60 ning arang bang lai wa sai gaw ningma hkang kade kaba nga sai,sawng dik sai,machyi dik saga ai hte dai ni kalang bai myit hkalut kau yang hpang lam hpe grau sung sung myit shingran yu ra nga ga ai zawn,mung chying shawa a nsen kaba hpe grau ahkyak la nna,shawng lam de she grau shanang sa ga.Karai Wa hte mungkan mungdan mung shawa ji nban yawng KIO/KIA hpe myi kaba Na kaba hte galoi mung kam hpa myit mada nga ai hpe dum let magrau grang ai hte matut lam nshawng tai ya na re hpe galoi mung myit shingran ai hte n'gun lu madi shadaw dung yang rai nga ga ai.
Ningma hkang dingsa hpe bai gayen achyaw yu na kun?ningma hkang kaba hpe masawp yu mabyin hpe sawn yu let shawng lam de n'gun kaba hte matut gasat ga. Hpa grai nchye shi ai annau ni a saitum saihpa ma ni hpe ningma hkang bai njaw hkra shakut ga mara kata ai hpraw san tsawm dik ai tsaw ra dik ai ma ni a myiman n'sam, manyi sumsai myiman hpe ja ja azi yu ga, matut yu ga, lahpa kalai ya ga.
Baren Numraw
HKRANG
Simsa na gaw ahkyak dik nga ai, annau ni matu gaw tara masing kata kaw simsa lam la ai she jaw na re, simsa lam shawng la nna masa bai jahta ga ngu ai gaw nmai byin ai shingran she rai na re, mung masa rapdaw kaw tengman ai tara bawng hkut jahkrat ngut jang she jaw ai simsa lam de du na re. Simsa ngwi pyaw tsawm htap dik ai lamu ga hte tinang prat hpe jahtet sharum ai gaw hpa majaw ta? ngu lachyum hpren dat yang grai dam lada ai hte grai sung nga ai, rai yang ngai hku na gaw ningsam galai ai ni, ningsam galai shai mayu ai ni a majaw re ngu sha tsun mayu nngai.Tara hkrang yawng mung byin hkrum hkra yu sai mungdan myu sha ni kaw na pru wa ai yu wa ai hkrai rai nga ai, masha a ngasat ngasa n'sam galai wa ai a majaw nru nra, nem tsaw, matsan lusu, myu kaji myu kaba, jahten sharun ai hpung hte shangang shakang ai hpung lahkawng gaw n'gun chyam hkat wa ai majaw, Simsa lam gaw masha wuhpung wuhpawng a matu hten run wa sai hte ahpyak dik ai mahkret lam yan langai byin pru nga ai. Simasa ai lam gaw yawng ra ai hkrai re tim masha lachyawk mi gaw, lu nga ai masha a ahkaw ahkang hpe tawt lai lam dam ai ting kyeng kan wang myit a jaw masha a shanglawt ai lam hpe mya gashun la ai, sai chyup ai, jahten sharun ai, kam hpa ai myit ginlut shangun ai, masha hpe gyit hkang sharen da mayu ai, masha a simsa ai shanglawt ai lam yawng hpe pat da mayu ai, dip da mayu ai majaw Gumshem hpyen jaubu ni pru wa ai, Gumshem ai hpyen tara masing ni jahkrat nna, masha shada bawsang shada dip gamyet sha ai hkang gaw pru nga sai tim dai gaw dai ni na ten hkrang chya si rai mat sai, jan shang sai. Myen gumshem mung majoi wau ai lam ntsa na gwi tam hte bung nga ai.
Gumshem hpyen asuya hku up hkang hkrum nga ai mung chying shawa yawng gaw
1-matsan grit nyem tsin yam hkrum ai
2-Hpaga hkrat sum ai
3-Masha ahkaw ahkang ginlut ai
4-Ana ahkya law ai
ndai ni kata kaw hpyen ladat hte gumshem dik ai hku up hkang ai, sai chyup ai, mung shawa a lu lawm ai shanglawt ai lam hpe mya gashun jahten ai, rawt jat galu kaba lam n'nga hkra makru daw kau ai, mara kata rim rawng ai, hkrit hkungga hkra, shagyi brep hkra zingri ai, kamhpa lam hkalut hkra dasang mya ai kashun ai, jahten ai, mung masha a ntsa lit nla gwi ai, galaw ai bungli hpe lale ai wa lang gale ai. De jaw, ndai ni hpe gumlang ninghkap na matu masing kaba hkrang [ 4 ]
1-Masha a ahkaw ahkang hpyi ai hpung hkrang
2-Matsan grit nyem dik ai hpung hkrang
3-Shi htawn shiga shabra Media hpung hkrang
4-Kata ntsa gumlang hpung hkrang
Ndai hta simsa laknak nlang ai masa galai na matu ninghkap n'gun madun ai ni nga ai zawn laknak hpai nna gasat ai hte hpyen gumshem ni hpe shamyit nga ai ni mung lawm ai, ndai ni ma hkra hte ninghkap ra nga ga ai tim annau ni gaw dai hta grau ninghkap ra nga ga ai.
1-Myu sha shamyit shamat masing
2-Lamu ga majen je ai masing
3-Hpa ga majen je ai masing
Ndai lam yan ni a majaw Democracy lu nna, Htawng masha dat ya nna, masha a ahkaw ahkang hpaw gin ai daram hpaw nna shanhte kata galaw sa wa ai mahkyen ni hte annau ni lu gin ai simsa lam gaw nbung ai majaw, grau nna laknak hpai ai hte annau lamu ga de tawt lai sha kabye zingri sha nga ai.
Sawa ni hpe nammuk dara panglai du hkra ru nawng pawt nawng gawt kau ra ai. Lusu nga pyaw, tsawm htap, simsa ai annau nau ni dinghku lamu ga hpe dasang jahten gashun ai, mya ai, shinggyin ahkaw ahkang hkum tsun U WA daram pyi manu ntawn ai hpe galoi mung gasat ra na sha re, anhte lamu ga hta hpaga law hpaw tawn ai, arang kata sutrai nhprang rai, gaman htu shaw la mayu ai Miwa a majaw anhte hpe nsi si hkra gasat shamyit nga ai re, mungkan gaw anhte hpe annau ni hpe n yu ai gabai tawn na nre, galoi mung gasat ra na re majaw ndai lang gaw yawng chyawm jamjau nna jaw ai mung masa tara masing de du hkra htani htana simsa ai myu sha de du hkra masha utsang de tsang lu hkra matut nna naw dating gasat ga. Simsa lam la jau yang kalang bai machyi na hpe shingram yu ga. Shanglawt myit nrawng ai sai kaji ai, magam myit madu myit shawa myit nrawng ai ni a matu gaw myen a pahkam gaw ntsa lam tsawm tim si chye nga ai.
Myen hpyen dap gaw n'chyang shap ai, n'chyang hpyen hpung hte bung nga sai. Gum hpraw hte shangun sha ai hpung rai nga sai, majan mahkrum madut nnga ai hpyen ma law ai, sat kaji ai hpyen la law ai, wa lang gale ai, hpyen nkam gasat ai she law ai. Gumhpraw mang hkang law law byin nga ai. Shaning 20 ning jan nhprang rai, arung arai , nai mam kaw na dut la lu ai gum hpraw mat taw nga ai mang hkang ni grai law taw nga ai majaw hpyen du kaba shada arawng magra gashun jum, n’gun chyam hkat nga ai ten re. Jahtum n'gun dat yu ai ga re, miwa gaw myen gumshem hpe garum ai gaw tsawp galai tawn masu Puhtum hpe sumbu e bang tawn ai hte bung ai.
Sai Chyup ai, kamhpa shara n'nga ai, San seng lit la ai lam n'nga ai, Tara nlang ai Gumshem myen hpyen asuya gaw Iraq gumshem Ssaddam Hussein, Indonesia na Suharto, Philippines na Marcos, Libya na Kaddafi ni zawn jan shang na sha rai sai. Annau ni dai ni na ten mung chying shawa yawng hte KIO/KIA mu gun kaji kaba yawng du hkra jamjau zingri hkrum ai shadang htum arang kaba bang saga ai majaw tsaw ra dik ai myu tsaw mung tsaw Chyurum ai hpunau ni e teng, man ai simsa tara hkrang sha nlu dingsa gasat ga, n'gun madun ga.
Ma kaji ni a hkrap ai, manyi ai n'sen hpe madat nna masin machyi ai hte Gasat ga.
Baren Numraw
Dai ni na ten hta annau ni du nga ai, ninggam gaw myu sha yawng a matu ahkyak dik ai ninggam, ahpraw achyang,sagu bainam garan gin hka na lam numshe numbraw kaw du nga saga ai, mahtai kaja hpe mu lu hkra myit sawn shachyaw yu nna shawng lam de kara hku matut sa wa na mahtai gaw ahkyak dik ai madang du nga sai, dai ni yak ai gaw loi sha naw rai na re, ndai ninggam hpe kalang bai jum hkalut kau yang gaw, hpang na lam gaw grau tsang grau yak, grau machyi hkam ra chyalu re, lai wa sai ten ni hta ahkyak dik ai, manu dan dik ai, myu sha yawng a lawt na ten hpe Sum tsan myit, myi, na, ni hpe atsawm sung sung masa masing hpe ndinglit maram yu ai a majaw, shanglawt na ten hpe myit malai wa yu saga ai. Myen gumshem a maw lanyet mahkam kaw na lang hte lang nlu lawt pru wa ga ai. Labau htung hking laili laika ga, nga sat ngasa malu masha lamu ga dinghkrai rai nga ga ai annau ni, nbung nhkrum ai annau ni, jahtawng nhtu ai ni hte gara hku rau du du hte hte nga lu na ta?
Myen gumshem a manaw masing masa lai len hpe yu nna, tinang mungdan tinang up hkang lu ai de, galoi lu sa na ta? Tinang lagaw tinang lahpum sharawt nna tinang ga, tinang lamu ga tinang dawdan up hkang ai awmdawm shanglawt shimlum lu na hpe tinang nan ndau lu ai de she sa ra sai.
Makau grup yin a mawru kade mi kaba kaba, ten ladaw langai du jang annau ni a lata hta teng zim mat lu na re, padang dip la lu na gaw dai ni annau ni ten lata hta du nga sai, gara lam naw hkawm na kun? Mung tsaw myu tsaw hpu nau ni e, sadi dung ai lung kring lunghkrung annau ni tai ra sai, mawru kaba kade mi wa wa, sadi dung magrau grang ai hte langai sha ngam tim galoi asum njaw ai share myit hte matut gasat ra sai, nlung hta nju langa hta ze, re ladat hte kade mi galaw galaw kaning re laknak hte mi gasat gasat, ntara ai lam grau galaw magang tai hpyen a matu gaw hkrat sum ai kumla sha re. Shanglawt na gaw ndai ten nan rai sai. Bawsang laga ni hpe nmai yu chyai nga sai, madu man, madu kahtan maka hpe madu nan dawdan la ra sai.
Sutsu ai lamu ga madu rai nga ai annau ni, kade mi hpaga majen je je, lamu ga madu nta madu ni hpe galoi lai lu na nre, Miwa mung ten mi lani mi gaw anhte maga tsap nan tsap ra chyalu re, lani mi gaw annau ni hpe shingnyeng masawp wa chyalu re, magaw dik ai mung masa nshawp dik ai masing, tinang myu sha lapran hte maigan de kade mi htawng dan tim annau ni yu manawn shara n'nga ai. Myen gaw annau ni hpe ding hkrai ga garan pru ai majaw gasat ai nga ai de yawng lu hkra kade htawng madun mayu ai. De majaw majan je ai nga tsun dan tim, nhtung chyawaw hte hka ja lahka ai masha hte bung na sha re, chyahkan hpe kade mahti tim sai npru ai hpa kawngdaw chyalu re. NLD Awng San Kaw hte shanhte gaw myu langai sha re shannau ni matu kaja hkra galaw na, masing chyawm jahkrat na gaw shanhte bungli re. Dai hpe yu nna myit ung ang shara hpa n'nga ai, mung masa hpaji langai hku yu la matsing la na lam sha re, annau ni gaw shanglawt lu ra ai, kaga bawsang ni hpe yu nna mung hpa myit ung ang shara n'nga na re, shanhte mung shanhte lahpan tsap na, annau ni mung annau ni lahpan tsap ra na hkrai sha re, man ang ai bungli yingam hpe masa masing jaw jaw shangut shakre la na de she myit marai dat ra saga ai
Shingja laknak, gumra tsi [Ya Ma] kaning re laknak mi lang lang grau sum machyi na re gap dat nna n'gun lu tim, mungkan a man hta gaw shanhte masha mun sen hkrat sum ai hta sha n'ga mung masa hpyen masa hkrat sum dik ai kumla tai nga ai, annau ni mung hkra machyi jamjau na re tim myu sha yawng a matu machyi hkrum ai manu dan dik ai sak jaw lam re ngu shagrau nga ga ai. Manu dan dik ai hte arawng la nga ga ai. Ya ten bawsang nkau mi hte simsa lam la ai bawngban nga ai lam hpe mahkrum madup la let dinglit yu hpaw yu hpaji la rai nna annau ni yawng a shawng lam maka hpe gayen yu ra nga ga ai. Myen gaw annau ni hpe mungdan langai hku myu sha langai hku garan ai masat masa hku htawng madun ai de yawng nna gasat ai rai yang annau ni matu kaja dik ai kaba dik ai ninggam masat ya ai hte bung sai. Annau ni gaw awmdawm shanglawt lu gin ai myu sha langai re ngu masat ya ai hte bung ai ndau shabra ya ai hte bung ai. Dai majaw ninghtoi mahka rai sai, ten du sai, shanhte kaw na dai ga shapraw ya yang gaw mungkan mungdan ni annau ni hpe tara shang mai garum lu na re.
Hpa hkrit tsang nra sai, gwi gwi dawdan gasat ga.
Baren Numraw
Simsa lam grai nhkrum bawngban yang,shada kamsham ai mahkyen shawng galaw madun ra ai, kam sham lam n;nga ai simsa lam gaw ntsa lam,n'grin ai simsa lam namnak n'nga ai majaw bai hten na sha re. simsa lam gaw shada asan kam hkat na ahkyak ai.tsun ai hte maren kam gin ai madi madun gin ai shawng mu lu yang lit la lu yang she,htani htana myu sha yawng a akyu rawng ai simsa lam byin na re.ntsa lam sha nrai teng galai shai ra ai. Teng man simsa lam byin tai pru wa yang gaw labau shang ai simsa lam rai na re.
1- Democracy tara masing masa hte hkrang shapraw Democracy asuya langai hku ndau shana tawn sai hpyi galai gumshem asuya gaw Tinang a jinghku rai nga ai,myit rum manang rai nga ai democracy ahkaw ahkang hpyi ai,democracy tara rap ra ai de sa wa na matu mung shawa a nsen kaba shapraw nga ai ni hpe hpa majaw bawng masha hku rim sharawng tawn ai kun?democract ahkaw hkang hpyi nna sharen da hkrum tawn ai myit rum manang mungmasa la ni hpe hpa majaw ndat gwi ai kun?hpa majaw mung masa hte rim sharawng taw ai bawng masha n'nga ai nga tsun masu ai kun?,hpa majaw mung shawa hte maigan ni teng man ai hpe nhakm gwi ai,masu htawng dan nga ai kun?
2-Mung shawa a ra lata poi shang nna,Democracy asuya nga marawn tsun taw nga ai,
hpyi galai asuya gaw hpa majaw hpyen dap a npu kata e sumla zawn shamu shamawt ai asuya tai nga ai kun?teng man ai mung shawa asuya langai teng hkrang gran ai rai yang, hpyen dap gaw rapdaw npu kata e nga ra ai,rapdaw hta hpa majaw 100 lam shadang 27 gaw hpyen dap de na ading tawk radaw Slg hku up hkang hpawng hta shang lawm ra ai kun?
3-Democract mung up tara hkrang hku teng sa ai rai yang, bawsang ni hte
shaning galu dinghku majan byin nga ai hpe hpa majaw teng man ai hte simsa lam nmai la ai kun?
Hpa majaw mara kata bawsang myu sha ni hpe sat shamyit ai masing hte majan baw ai kun?mung shawa hpe makawp maga ra ai hpyen dap gaw hpa majan mara n'nga ai ni hpe dasang zingri shamyit nga ai kun?hpa majaw mung kan na asuya langai hku nmasat ai kun?
4-ASEAN rapdaw de shang ai shaning 17 she du wa sai hpyen asuya gaw shang ai shani kaw na dai ni du hkra hpa majaw mang hkang hte makau grup yin Asean mungdan ni hpe du hka jaw nga ai kun?mang hkang hte hkrang madun nga ai kun?madi shadaw ai lam n'galaw ya lu ai kun?
Tinang mung shawa ni ndai ram matsan grit nyem dik ai sutgan kata masha tai nga ai hpe hpa majaw nmu masu ai zawn masha sat ai machyu pala ni hta mungdan a ja gumhpraw ni hpe shama nga ai kun?tinang mung shawa hpe hpa majaw lit nla gwi ai kun?
Lahta tsang hpyen du kaba ni mayun kumhpa sha ai gumhpraw mang hkang ni langai hpang langai,dan pru ai,kade magup tim kata lam gumhpraw mang hkang gaw lani hte lani langai hpang langai dawng pru wa nga ai kade magup tim magup nlu rai nga sai, law dik ai shanhte kata na mang hkang kaba ni,hpyen dap hte mung up rapdaw ni a lapran n'gun gang hkat ai arawng aya ahkaw ahkang kashun jum ai,rapdaw ni tsun galaw ai myu mi hpyen dap ni hkrang shapraw galaw ai gaw hka hte sau zawn,katsi kahtet lam 2 mahkret 2 masa 2 hku sa nga ai hte bung nga ai,hpyi galai asuya gaw galoi du grin na,pung hkum ashun nga ai,masa ndai ni majaw,shan hte pahkam gaw hpyen dap kaw nna,asuya ahkaw ahkang hpe kalang hpe jumtek na masa de yawng nga ai. shanhte myit tawn ai tsun tawn ai lam nbyin wa na tai sai majaw,hpyen dap kaw na jum tek na de shanawng nga ai,anhte bawsang ni hpe dasang gasat ai gaw Democracy hkrang hte sa ai tsun garu tawn ai gaw lamu hte ga wa shakap shai rai nga ai. hpyen gumshem gaw prat masa,mabyin masa,tara masa hku teng hkrat nan hkrat sum na ten du sai.nsam grai kaba tsawm hkra myu kaba mahku hte kade marawn tim kraw kata e gaw hpung kraw rai nga sai,la kaba kaya yang si ai nga zawn byin hkyen sai.
Annau ni hpe n'gun kaba hte kade htu lung wa tim nta bai nhtang wa na lam shamat ai zawn sa lam sha mu nna wa lam n'nga ai yubak zinlawng hku de du nga sai.mayam hpyen n'chyang hpyen re majaw,tinang galaw ai mahkam sumri gaw tinang nan hkam sat la ai hte bung nga ai. Annau ni padang dip la na nyi wa sai,shakre la na sha rai sai.
labau shang awm dawm simsa lam gaw kadai hpe mung hpyi nra annau ni nan ndau shana na ten du sai,lu ai atsam yawng hte naw dating gasat ga.
Baren Numraw
Shingra maka prat ladaw langai bai gayin na ten du sai.myen mung a tara hkrang gaw, Li 2 jawn ai hte bung nga ai majaw hka hkrat mahka rai sai,hka hkrat si hkyen sai hpe Miwa gaw ningren kalu hte dip lup sat ai hte bung nga ai.gumshem asuya gaw madu arawng aya ahkaw ahkang grin nga na matu, mung chying masha hpe hpyen dap hpe nhkru nshawp dik ai hku,zingri sat shamyit nga ai ahkaw hkang jaw ai galaw shangun ai.Shanhte bungli magam hkrat sum magang grau gumshem hkra galaw magang re gaw mungkan a gumshem hpyen asuya ni a lahpai galai lenla ai lam re.
Dai ni na ten hta sumtang hpaji,hpaji hparat lam rawt jat galu kaba tsaw lawan dik ai ten, arung arai shamu shamawt ai lam mung madang tsaw kalai shai lawan dik ai ten,myit jasat ningmu kalai shai lawan dik ai ten sum tsan myi kaba,sum tsan Na kaba ni,nhprang bawnu kaba ni nga nga sai ten gumshem hpyen asuya hkrang gaw grin nga nmai sai hte shingra tara gaw grin na ahkaw ahkang n'jaw sai ten n'jaw sai majaw ,kaja hten run ten du sai.
Miwa asuya a lamu ga jarik hta hpyen n'gun hte sa sin ai gaw myen asuya hpyen dap hpe lawan si na matu hpyen masa mung masa gin sup ai lam re hte grai nsi shi ai myen hpyen dap hpe galaw sa ganawng sat shakre ai hte bung nga ai.si mat nu nga lachyum re.hpyen tsin yam masha hpe matsan dum ai lam n'nga,htingbu shada n'yu garum ai,gaw masha a ahkaw ahkang hpe hpa zawn nnawn ai, annau ni hpe hpa zawn nnawn ai lam gaw Miwa a mungkan de mung masa hpaga masa hpyen masa hkrat sum dik ai lam shabyin shatai la ai lam sha re,kaji dik ai,n;gun kya dik ai hpe dip gamyet na n'gun jaw ai gaw Miwa a matu hkrat sum kaba rai nga sai.Masha langai mi a asak sha n'ga,myu langai hpe sat shamyit na hta garum ai Miwa gaw Moi kani majan hta hkrat sum ai zawn matsan lu su ngasat ngasa nbung ai shai ai katsin majan hta hkrat sum na kumla rai sai.annau ni a matu awng dang dik ai lam langai rai sai.
Ya hkyak hkyak Myen mung asuya hte Amerikan asuya a lapran dat kasa lit la nga ai, Derek J,Mitchell dai ni myen mungdan de bai du sa wa ai gaw anhte myu sha ni a matu hte Bawsang ni a matu kaja ai masa kaba langai de mahtai pru na re.Grau nna annau ni a matu lami langai ninggam langai de du hkra myen asuya hpe tsun nan tsun na re,Amerikan gaw annau ni hpe garum n'gun jaw ai lam tsun na re,hpyen yen tsin yam ni a matu mung tsun chyalu re. Mung chying masha hte bawsang ni hpe shing gyin ahkaw ahkang ginlut hkra ntara dik ai sat nat gumshem ladat hte gasat shamyit ai hpe hkring na matu ahkyak la na matu shawng num shaw hku sadi jaw bawngban ai mung mai byin ai,Mungkan WP Rap Daw kaw na ahkyak teng la na re hpe shawng ningnan hpaji jaw hpaw shana lajin ai mung mai byin ai,anhte matu gaw kaja dik ai hku bai sa du ai lam rai na re.Amerikan Rapdaw gaw anhte myu sha ni matu ahkyak ai mahtai langai dawdan sai ngu mu mada ai.
Teng man ai kaja ai Tara mung masa hpyen masa masing masa gaw awng dang ai de anhte hpang de madi madun tsap nga sai,matut n'gun ban la ai hte n'gun awai nna matut gasat ga law.
Jan shang hkyen sai gumshem hpe shakram kau na ten du sai.
Baren Numraw
Hpu nau Baren Numraw e,grai chye ju kaba la sai yaw.N dai nang shaleng dan ai an nau ni a labau hpe ya she a san pra nga chye na lu ai re,thumb drive kaw copy n na save galaw da sai.Ngai zawn re ai nau n hprang/myi nau n hpaw ai ni an hte hta law law mung nga na re.Internet n dap hkap ai shara ni hta n dai zawn a hkyak kaba chye da ra ai lam ni hpe lai ka dip shabra/garan jaw yang grai mai na wa i..An nau ni a shawng lam hpe Karai Wa bau sin shaman/lam madun let mung kan hta Karai Wa lata da sai dan hkung ai a Myu kaba lawan byin tai wa u ga law..
Baren numraw e jinghpaw raitim jinghpaw ga laika hpe atsawm nchye hti nchye tsun shaga ai hpe myit malai dik sai,ngai tinang myu hpe tsaw ai ngu gaw ntsa lam sha naw rai nga hka ngu myit malai dik sai ya kaw na gaw madu htunghkung mahkawn ga ni hpe shakut ga hti shakut na sai.myu hpe galoi mung grau tsaw ra chye hkra arang bang na sai.
tsawra ai ram ma manaw manang ni e n,dai baren numraw tang madun hpa chyi jaw ai ai hpe yu n,na ting nang chye ai hpaji hprat hte myu sha lam hta gra hkru jai lang ra sai ngu ai hpe myit sumru yu ga ngu tsun mayu ai. bai n,n an hte maigan de du nga ai ram ma ni sha n,ga kanu mung dan kaw nga ai ram ma n,kau mi masha law ai u hpawng hkan du jang ting nanga myu sha ga wnp jp ga hpe sha ga na matu grai gaya chye ga ai.wiwa myu sha ni hte gala myu sha ni gaw masha law law nga ai hpawng kaw du jang sha hte a ga hpe n,sen grai ja hkra sha ga ma ai.dai ni ah hte wnp myu sha ni hpa na jinghpaw ga shaga gaya taw ga ai kun.? an hte a ga si ga ngaw hpe mannu sadan ga ngu ma nang ni yawng hpe saw lajin ai
myu sha labau htunghking hpe manu shadan ga law kaja sha wa anhte hkrat sum nga ai gaw masha ni hpe htang kaba chye ai ni re majaw yawn hpa rai nga ai.htawng ka ka,buga mahkawn hpe hkawn shakut nna myu sharawt ga.
"Masha ni ga hpe shap ga ai gaw yawn hpa hkat sum ai mayam myit rawng wa chye ai." N dai ga yan hte maren MAYAM myit n rawng wa u ga, MAYAM mung n re majaw tianang a Ga, Laika , htung hking manu shadan tsun shaga, jai lang, makawp maga sa wa saga law.
dai ni annau ni kahtet majan katsi majan hpe mung ninghkap ra nga ga ai hte maren Barennumraw ka tawn ai hte maren matut nna hpang na ma ni myi man pa pa n'gun ja ja,arawng mi alu tsap lu na matu madu myu hte htunghking yungwi a'ga hpe manu shadan chye hkra tsaw ra chye hkra sharin ga.
Barennumraw e nang ka tawn ai hpe masha ni nau tsun nna ngai jinghpaw laika nchye hti ai majaw manang wa hpe dasang hti shangun ai,na laika lu hti na myi prwi si pru nga sai,kaji ai kaw na masha ni laika sha sharin nna ya 30 ning pyi jan wa sai,madu laika hpe ahkyak nla nna galoi nhti ai
ngai jinghpaw jet rai nga nna jinghpaw ga jinghpaw laika pyi nchye ai gaw jing hpaw ngu tsun na pyi kaya dik ai majaw myi prwisi pru ra sai,ya nadai laika hpe manang wa ka ya ai re,jinghpaw laika chye hkra shakut na sai.
labau mat nmai sai lawan hkaja ra sai,ten law law masha ni mahkawn chyu hkawn,masha ni ga chyu ga nna jinghpaw ga ga na grai yak mat sai,baren e dai ni na ten majan ten hta nang ndai zawn re ka shadum ai majaw nye prat hpe bai lu awai la lu sai.jinghpaw ni matu ngai sadi run wa sahka,wa yan nu a kasha ngai jinghpaw sai jet kaw na shangai ai re kaba jang she laknga kasha nmai tai sai.myit malai ai.
jinghpaw kasa e na majaw WP myu sha ni nhtoi grai lu nga ga ai law,matut nna Karai a shaman chyeju kawp e yawng a matu naw shakut ya rit yaw.hkungga ai.